Gemeenten regelmatig laks met handhaving kinderdagverblijven
De recente zedenzaak te Amsterdam geeft aanleiding om de positie van gemeenten in hun rol van bevoegd gezag (toezichthouder is de GGD) op de kinderdagverblijven eens nader onder de loep te nemen. Meester Advocaten, gespecialiseerd in gemeentelijke vergunningverlening (waaronder tevens de uitvoering van de Wet kinderopvang) vraagt aandacht voor dit onderwerp.
Kinderdagverblijven zijn onderworpen aan de relatief strenge Wet kinderopvang. Deze wet beoogt kinderen te beschermen en (tevens) een sociaal/emotioneel veilige omgeving te bieden. In de wet staan een aantal eisen opgesomd waar kinderdagverblijven zich aan dienen te houden.
Één van de eisen die uit de wet voorvloeien is dat medewerkers dienen te beschikken over een Verklaring Omtrent Gedrag. Een dergelijke verklaring biedt uiteraard geen garantie voor de handelwijze van betrokkenen en betreft slechts een zeer beperkte screening. Het is uiteraard van groot belang dat de screening wel plaatsvindt.
De Wet kinderopvang wijst de GGD aan als toezichthouder. De GGD heeft de plicht om ieder jaar ieder kinderdagverblijf te controleren, ook op de plicht tot screening van de medewerkers.
Let op: nu de Gastouders toegevoegd zijn als te melden inrichtingen en de GGD daar ook toezicht op moet houden is uit oogpunt van haalbaarheid van dat toezicht afgesproken dat bij kinderopvang waar in het voorafgaande jaar een positief inspectierapport door de GGD is gemaakt er (in ieder geval) een jaar geen inspectie zal plaatsvinden, tenzij daartoe op de een of andere wijze noodzaak toe zou zijn (te denken valt aan een melding).
In veel gevallen zijn de controles van de GGD betrekkelijk eenvoudig te raadplegen. Zo houdt de GGD Amsterdam bijvoorbeeld een online register bij van haar bevindingen.
Kinderdagverblijven dienen zich te laten registeren bij de plaatselijke gemeente. Pas als de gemeente een positieve beschikking heeft opgesteld wordt een kinderdagverblijf in het register opgenomen.
In het Landelijk Register Kinderopvang (LKR) worden alle kinderdagverblijven, organisaties voor buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouders geregistreerd, die voldoen aan de kwaliteitseisen van de Wet Kinderopvang. Ouders hebben vanaf 1 januari 2011 alleen recht op kinderopvangtoeslag als ze gebruik maken van kinderopvang die in het LRK staat.
Daarnaast houdt de onderwijsinspectie een zogenaamd “tweedelijns toezicht” waarbij, op grond van door gemeenten aangeleverde stukken, een jaarlijkse rapportage wordt uitgebracht.
In de praktijk verstrekken nagenoeg alle kinderdagverblijven in eerste instantie de juiste informatie aan de gemeente en GGD, ook ten aanzien van de werkzame personen, inclusief de Verklaringen Omtrent Gedrag.
Een regelmatig terugkerend probleem uit de praktijk is echter dat personeelsbestanden fluctueren. Regelmatig wordt door de GGD geconstateerd dat de aangeleverde gegevens niet meer up to date zijn en de GGD niet de Verklaringen Omtrent Gedrag ontvangt van de meest recent werkzame medewerkers van de kinderdagverblijven. Het is vervolgens aan de plaatselijke gemeente om daarop adequaat te reageren.
In veel gemeenten rusten de werkzaamheden omtrent de Wet kinderopvang slechts bij één enkele ambtenaar. Deze ambtenaar blijkt vaak onvoldoende op de hoogte van de mogelijkheden tot handhaving. Vaak rusten de handhavingstaken bij collega ambtenaren die vervolgens weer niet of nauwelijks op de hoogte zijn van de Wet kinderopvang. Tevens wordt regelmatig geconstateerd dat er te weinig overleg tussen de betrokken ambtenaren plaatsvindt, waardoor handhaving op dit punt relatief weinig plaatsvindt.
Uiteraard wekt Meester Advocaten op geen enkele wijze de suggestie dat de onderhavige zedenkwestie in Amsterdam had kunnen worden voorkomen. Meester advocaten beschikt ook niet over gegevens rondom deze zedenzaak. Meester Advocaten constateert echter niets meer, maar ook niets minder, dan het bovenstaande en acht het haar plicht om betrokkenen hierop te attenderen.